Портышкем пайрем кажным ырыктен

Портышкем пайрем кажным ырыктен

Волжский районысо Карай ялыште республике кукшытан черетан Портышкем пайрем эртен.

Тений тудо визымше гана лийын. Тышке районын тӱрлӧ кундемже да Йошкар-Ола гыч веле огыл, ты гана пайремыште Озаҥ, Москва гычат уна-влак лийыныт. Саламлыше коклаште Волжский район администраций вуйлатыше Т.А.Ильина, Марий Элыште айдемын праваже шотышто уполномоченный, Российысе марий-влакын федеральный национально-культурный автономийыштым вуйлатыше Л.Н.Яковлева лийыныт. «Кугарня» газет редакцийын пашаеҥже-влак кажне ийын ты пайремыш кумылын ушнат, моло СМИ гыч журналист-влакланат тыште лияш келша. Вет пайрем веселан, моторын эрта, тӱрлӧ тошто мыжерым чийыше, ӱмбачынже чевер шовычым шоҥалше ӱдыр-влакым, але марий вургеман рвезе-влакын портышкемым тумыштымыштым ужат да ожнысо илышыш логалметла чучеш, акрет йӱланам тачысе кечынат ончыктымаш куанаш тарата. Икманаш, ты кечын йӱштӧ игече деч нигӧ ыш лӱд – портышкем кажным ырыктен!

Портышкемым кузе ыштат? Мутат уке, шорык меж дене. Тидым шотыш налын, пайремым эртарыше-влак Карай селасе тӱвыра пӧртыштӧ оҥай ончерым ямдыленыт, уна-влаклан межым кузе кучылташ лийме нерген каласкаленыт. Теве ик тӱшка кӱнчылавондеш пӱтырымӧ межым шӱдыра да межым шӱртыш чумыра, весе кок шӱдыр шӱртым иктыш ушен почкинча. Вара ямдылыме шӱртӧ ӱдыр-влакын тыршымышт дене носкишке савырна… Чыла тидым ужын, иктаж-мом ыштен ончыде от чыте. Кидмастар-влак меж дене пайдаланаш кумылан-влаклан мастер-классымат ончыктеныт. Тыге меат, ял илышым шарналтен, межым икмагал шӱдырен ончышна. Паша огыл гын, тиде сомылым кече мучко ыштен шинчем ыле дыр: тунаре чонлан ласкан чучо!

Умбакыже – портышкемын «пӱрымашыже». Ончер залыште кидмастар Л.Кудрявцева уна-влакым межым йолчиемыш савыраш туныктен. Почкымо межым шаралтен, тудым формеш пӱтыралын туртыктет, вара калыпым келыштарен малтет… Ончымаште куштылгын веле чучеш. Но портышкемым кажныже ыштен ок керт. Арам огыл ожнысек межгемым ыштыше мастар-влак кундемлан иктын-кокытын веле лийыныт. Лидия Гавриловнан ойлымыж почеш, ик мужыр портышкемым йӧрашлан ик кече наре жап кая. Такшым портышкемым йӧрымаш утларакше пӧръеҥ пашалан шотлалтеш, но Л.Кудрявцева ты сомылым пеш мастарын шуктен шога.

Тӱвыра пӧрт фойесе ик лукышто ӱдыр-влак межгемым сӧрастареныт: кӧ тӱрлен, кӧ тасма дене мотор сӱретым ыштен. Вес лукышто рвезе-шамыч портышкемым тумыштеныт, тушан портыш гыч ыштыме пундашым келыштареныт. Ончыч нунын пелен туныктышо лийын гын, кызыт чылажымат шке моштат да туныктат. «Пундашым пижыктет гын, портышкемым кужунрак чияш лиеш», – каласышт рвезе-влак. Тыштак кидмастар Людмила Савинован ургымо тӱрлеман вургемже-влакым ужаш лийын. А Виталий Быков Снежана ӱдыржӧ дене пайремыш толшо-влаклан шӱртӧ дене ӱштым ышташ туныктеныт.

Залыште эше ик оҥай мастер-класс ыле: И.В.Артемьева мыланна парняш веле пурышо изи портышкемым ышташ туныктыш. Тыгай «модышым» шукынжо шарнымаш пӧлек семын наледат. Южыжо тудым машина окна пелен сака, южыжо аралтыш семын кучылтеш. «Тиде модыш веле огыл, – каласыш Ирина Валерьяновна. – Иктышкыже пырчым пыштыза, весышкыже – ший оксам. Тунам пиалан лийыда. Тылеч посна изи портышкем шонымашдам шукташ полша. Тидлан мо шонымыдам йодын, юзо кемым омса ӱмбаке сакыман».

Ончер деч вара пайрем уремыште гӱжлыш. Самырык ма, ийготан – чыланат ече дене таҥасен куржталыныт, портышкемым кышкен модыныт, тӱрлӧ эстафетыште кумылым нӧлтеныт, йоча дене пырля вуйлатыше-влакат курыкан Карай урем мучко издер дене мунчалтеныт. Изирак-влак лумышто шылтыме пӧлекым кычалын таҥасышт, кугурак рвезе-влак, пулвуй даҥыт лумым келын, школ воктене футболла модыч. Пошкудо Ярамарий гыч толшо команде Карай рвезе-влаклан макым ыш пу, чотак тыршыш. Модмаш-влак деч вара Карай клубышто ӱдыр-влак марий дизайнер-модельер Евгения Кошкинан ямдылыме вургемжым сценыште ончыктышт. Тыштак таҥасымаште сеҥыше-влаклан тӱрлӧ пӧлекым кучыктышт, лоторейым эртарышт. Пайрем деч вара калык Марий Элын калык артистше Станислав Шакировын концертыштыже каналтен.

Портышкем пайрем шокшо, сай лие! Тудым эртарен колтымаште Карай школ коллективын, вуйлатыше Л.А.Сергееван надырже кугу. Калыклан да Волжский район администрацийлан шукын тауштышт. Портышкем ма, межгем я валёнга…Тиде йолчием межын «игыже», садлан тыгай пайремын кӱлешлыкше путырак чот рашемеш. Тудым вес гана вес кундемыште эртараш йодшат улыт. Моло верат калык Портышкем пайремыш чумырга гын, эшеат сай ыле дыр. Тек тиде пайрем шорык межын пайдажым шарналтыме кече лиеш! Модмаш дене, тӱрлӧ кидпашам ыштыме дене тошто йӱланамат шарналтена. Ала вара ожнысо семынак йӱштӧ теле кечын, портышкемым чиен, пошкудо деке носким пидаш каен колтена... Икте-весе дене мутланен, пырля муралтен, чоннам луштарена. Тыге кугезе йӱланам аралена, ваш келшен илена.

 

Алена Яковлева, "Кугарня" газетын редакторжо

Жаплан келшыше

Пайдале ресурс

Официальный портал Республики Марий Эл
Министерство культуры Российской Федерации
Федеральное агентство по делам национальностей (ФАДН)
Комиссия по вопросам информационного сопровождения государственной национальной политики
Федеральная целевая программма "Культура России"
Приволжский федеральный округ Российской Федерации
© 2017, МАРИЙ ЭЛ РЕСПУБЛИКЫН ТӰВЫРА, ПЕЧАТЬ ДА КАЛЫК-ВЛАКЫН ПАШАШТ ШОТЫШТО МИНИСТЕРСТВЫЖЕ
424002, Йошкар-Ола, Кремлёвский урем, пӧрт 41, тел.: +7 (8362) 45-09-63,
Яндекс.Метрика